ສຶກສາປະຫວັດ ທ່ານ ພົນເອກ ສີສະຫວາດ ແກ້ວບຸນພັນ ແຕ່ລະກ້າວເດີນກ່ອນອອກຮັບບຳນານ

103

ທ່ານ ອຳຄາ (ສີສະຫວາດ) ເກີດເມື່ອວັນທີ 1 ພຶດສະພາ 1928 ທີ່ບ້ານ ຫ້ວຍກະລຶມ ຕາແສງເມືອງປົວ, ເມືອງຊຳເໜືອ ແຂວງຫົວພັນ ທ່ານ ອຳຄາ ມີອ້າຍເອື້ອນ້ອງຮ່ວມກັນ 3 ຄົນ ໃນຊີວິດຕອນຍັງເປັນເດັກນ້ອຍ ທ່ານ ອຳຄາ ກໍຄືເດັກນ້ອຍທົ່ວໄປຂອງບ້ານນອກ. ທ່ານອຳຄາ ໄດ້ກຳເນີດໃນຄອບຄົວທີ່ທຸກຍາກ ເປັນຊາວໄຮ່ນາ, ຫາປູຫາປາຕາມຫ້ວຍຮ່ອງ, ຄອງບຶງ ເມື່ອເພີ່ນມີອາຍຸ 14 ປີ ແມ່ຂອງເພີ່ນກໍໄດ້ເສຍຊີວິດຈາກເພີ່ນໄປ, ສ່ວນພໍ່ຂອງເພີ່ນໄດ້ໄປເປັນກຸລີຮັບຈ້າງໃຫ້ຝຣັ່ງ, ໄດ້ປະໃຫ້ເພີ່ນຢູ່ກັບນ້າບ່າວ ທີ່ເມືອງປົວ ຕໍ່ມາພໍ່ຂອງເພິ່ນກໍໄດ້ເສຍຊີວິດໄປຍ້ອນໂລກລະບາດ.

ຍ້ອນຄວາມທຸກຍາກຂອງຄອບຄົວ, ນ້າບ່າວທິດອ່ອນເຊິ່ງເປັນນ້ອງຊາຍຂອງແມ່ເພີ່ນ, ໄດ້ສົ່ງເພິ່ນເຂົ້າບວດເປັນຈົວຢູ່ວັດເມືອງປົວ, ເຮັດໃຫ້ເພີ່ນມີໂອກາດໄດ້ສຶກສາທຳມະຮຽນຮູ້ທາງພຸດທະສາດສະໜາ, ໃນຊ່ວງ ເວລາ 3 ເດືອນທີ່ ທ່ານອຳຄາ ໄດ້ໃຊ້ຊີວິດເປັນນັກບວດ ທ່ານອຳຄາ ເປັນຄົນອົດທົນດຸໝັ່ນໃນແຕ່ລະແລງ ຈົວ ອຳຄາ ມັກມານັ່ງງອຍກຳແພງວັດແລ້ວເຫຼົ່າບົດຮຽນ, ບົດສູດ, ບົດເທດ ອອກມາດັງໆ ຈົນອາຈານໃຫຍ່ທີ່ນັ່ງຢູ່ໃນກຸດຕິແນມເບີ່ງແລ້ວຍິ້ມຫົວ ດ້ວຍຄວາມພໍໃຈ. ເມື່ອທ່ານສິກອອກມາແລ້ວໄດ້ໃສ່ຊື່ວ່າ: ຊຽງອຳຄາ.

ໃນປີ 1945 ທ່ານ ຊຽງອຳຄາ ມີອາຍຸໄດ້ 17 ປີ. ທ່ານໄດ້ເຂົ້າໄປເປັນທະທານ ວຽກທຳອິດຂອງທ່ານ ຊຽງອຳຄາ ກໍຄື: ໄດ້ ເປັນອ້າຍລ້ຽງປະຈຳກອງຮ້ອຍ ໃນເວລາເຄື່ອນກຳລັງກໍໄດ້ຕິດຕາມຂະບວນໄປນຳທຸກບ່ອນເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ຮັບມອບໝາຍໃຫ້ເປັນຄົນໃກ້ສິດຫົວໜ້າ.

Slide
Slide
Slide

ໃນເວລານັ້ນກອງຮ້ອຍທີ່ສັງກັດຢູ່ມີໜ້າທີ່ເຄື່ອນໄຫວຢູ່ຂອບເຂດບ້ານ ນາຮາມ, ຕາແສງເມືອງ ພູນ, ເມືອງ ໂສຍ ຕໍ່ມາທ່ານຊຽງອຳຄາ ໄດ້ສືບຕໍ່ຮຽນໜັງສື, ຮຽນເລກ, ຮຽນໜັງສືຫວຽດນາມນຳສະຫາຍອາສາສະໝັກຫວຽດນາມນຳອີກ. ນອກຈາກນັ້ນຍັງໄດ້ຮຽນສີລະປະໃນການຕໍ່ສູ້ຈົນສາມາດສອບເສັງໄດ້ທີ 1.

ໃນປີ 1947 ທ່ານ ຊຽງອຳຄາ ໄດ້ຮັບຍ້ອງຍໍຈາກອງພັນໃຫຍ່ 52, ປີ 1948 ທ່ານໄດ້ຮັບນາມມະຍົດຈາກເພື່ອນສະຫາຍວ່າ: ທ່ານ “ຊຽງອຳຄາ ຜູ້ກ້າຫານ”.

ຫຼັງຈາກນັ້ນກໍໄດ້ເດີນທາງໄປພົບທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ໂດຍໃນຄະນະທີ່ຖືກຄັດເລືອກໄປ ແລະ ຖືກເປັນບຸກຄົນໃນນັ້ນ ມີທ່ານ ຊຽງອຳຄາ, ທ່ານຄຳພັນ, ທ່ານ ແຢ້ວ. ໃນເວລາຈະອອກເດີນທາງແມ່ນລຸງ ມາ ໄຂຄຳພິທູນ ເປັນຫົວໜ້າຂອງທ່ານທັງ 3 ຄົນ ເພື່ອເດີນທາງໄປພົບທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ. ໃນການເດີນທາງແມ່ນເລີ່ມຈາກເກີມທຸຍ, ເມືອງ ກາຍຢາ, ແຂວງ ແທງຮ້າວ ໄປຫາແຂວງ ຮ່າດົງ, ແຂວງ ເຊີນໄຕ. ແລ້ວຮອດຕົວເມອງ ແຖ້ງກູ ບ່ອນທ່ານ ໄກສອນຢູ່ ໃນເວລາເດີນທາງເປັນເວລາ 10 ວັນ.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ ລຸງມາ ໄຂຄຳພິທູນ ກໍໄດ້ເດີນທາງກັບໄປກົມກອງເກົ່າ ປະໃຫ້ທັງ 3 ຄົນຢູ່ກັບທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ເພື່ອຈຸດປະສົງແມ່ນເພື່ອຮ່ຳຮຽນທິດສະດີການເມືອງ ຫຼື ທິດສະດີມາກ-ເລນິນ ເພື່ອທີ່ຈະໄດ້ເອົາມານຳໃຊ້ ນຳພາປວງຊົນລາວທັງຊາດຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດຕໍ່ໄປ.

ຫຼັງຈາກໄດ້ຮ່ຳຮຽນການເມືອງເປັນເວລາ 3 ເດືອນນຳທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ແລ້ວ ຍ້ອນຄວາມສະນິດສະໜົມຄວາມຮັກແພງຂອງພວກເພີ່ນຈຶ່ງໄດ້ປ່ຽນຊື່ຈາກ “ຊຽງອຳຄາ” ມາເປັນ “ສີສະຫວາດ” ເພາະທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ເຫັນວ່າ ເປັນຄົນສະຫຼາດຫຼັກແຫຼມວ່ອງໄວ. ສ່ວນທ່ານ ແຢ້ວ ເພີ່ນກໍປ່ຽນຊື່ເປັນທ່ານ ຄຳມູນ.

ໃນກາງປີ 1948 ທ່ານນາງ ຄຳຫຼ້າ ໄດ້ໄປເຮັດໄຮ່ຢູ່ເທິງພູ ແລ້ວໄດ້ພົບກັບພະນັກງານຂົນຂວາຍທາງລັບຂອງກອງຕະລຸມບອນພາກເໜືອ ເຊິ່ງນຳໂດຍທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ພວກເຂົາເຈົ້າໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມທຸກຍາກລຳບາກຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ. ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ແມ່ຍິງທີ່ຖືກກົດຂີ່ຂູດຮີດຈາກພວກຈັກກະພັດ ແລະ ລູກແຫຼ່ງຕີນມື. ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານນາງ ຄຳຫຼ້າໄດ້ຮັບເປັນພະນັກງານສືບຂ່າວ ແລະ ຂົນຂວາຍທາງລັບ. ທ່ານນາງ ຄຳຫຼ້າ ໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເຮັດໜ້າທີ່ສືບຂ່າວປິດທະຫານຝຣັ່ງ ຢູ່ຊຽງຄໍ້ ຫຼັງຈາກສະພາບໄດ້ລະອຽດແລ້ວ ທ່ານ ນາງຄຳຫຼ້າ ໄດ້ໄປລາຍງານໃຫ້ ທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ເຊິ່ງທ່ານ ກໍໄດ້ວາງແຜນບຸກຕີຢຶດປົດທະຫານຝຣັ່ງຢູ່ຊຽງຄໍ້, ນຳເອົາທະຫານລາວ ແລະ ຢຶດອາວຸດຈຳນວນໜຶ່ງຂຶ້ນໄປຖ້ຳແມ ເພື່ອຈັດຕັ້ງກອງຮ້ອຍລາດຊະວົງໃນວັນທີ 20 ມັງກອນ ປີ 1949.

ໃນວັນທີ 20 ມັງກອນ 1949 ໄດ້ສ້າງຕັ້ງກອງຮ້ອຍລາດສະວົງຂຶ້ນ ໂດຍແມ່ນທ່ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ເປັນຫົວໜ້າຊີ້ນຳລວມ, ທ່ານ ສີສະຫວາດ ແກ້ວບຸນພັນ ເປັນຫົວໜ້າການເມືອງກອງຮ້ອຍ, ຫຼັງຈາກສ້າງກອງຮ້ອຍລາດສະວົງແລ້ວ ກໍໄດ້ນຳພາກອງຮ້ອຍໄປຮ່ຳຮຽນທີ່ຫວຽດນາມເພື່ອຝຶກແອບວິຊາການທະຫານ ແລະ ການເມືອງ.

ໃນວັນທີ 13-15 ສິງຫາ ປີ 1950 ທ່ານ ສີສະຫວາດ ແກ້ວບຸນພັນ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມແນວລາວຕໍ່ຕ້ານທົ່ວປະເທດ.

ໃນຕົ້ນປີ 1954 ທ່ານ ສີສະຫວາດ ແກ້ວບຸນພັນ ໄດ້ໄປຮຽນການເມືອງຢູ່ໂຮງຮຽນ ຫວຽດປັກຖ່າຍຫງຽນ ປະເທດຫວຽດນາມ; ປີ 1954 ທ່ານໄດ້ໄປຮຽນການເມືອງຢູ່ຮ່າໂນ້ຍ ປະເທດຫວຽດນາມ; ວັນທີ 22 ມີນາ 1955 ທ່ານໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມແນວລາວຮັກຊາດຄັ້ງທຳອິດ.

ທ່ານ ສີສະຫວາດ ແກ້ວບຸນພັນ ແລະ ທ່ານນາງ ຄຳຫຼ້າ ໄດ້ຕົກລົງປົງໃຈກັນແລ້ວ ກໍໄດ້ສະເໜີຂໍແຕ່ງງານນຳການຈັດຕັ້ງ ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກການຈັດຕັ້ງໃນ ເດືອນ ມິຖຸນາ ປີ 1956 ເມື່ອພວກທ່ານທັງສອງຍາດໄດ້ໂອກາດກໍພາກັນຄອບລາການຈັດຕັ້ງ ເພື່ອເມື່ອແຕ່ງງານຢູ່ບ້ານ ຊຽງຄໍ້ ເມືອງ ຊຽງຄໍ້ ແຂວງ ຫົວພັນ ຕິດຕາມພວກທ່ານໄປມີທ່ານ ທອງຄູນ ຕາງໜ້າການຈັດຕັ້ງ ແລະ ທ່ານທອງດຳ ປ້ອງກັນຕິດຕາມໄປ. ຫຼັງຈາກແຕ່ງງານແລ້ວພວກທ່ານກໍມີລູກນຳກັນ 4 ຄົນ ຄື: ທ່ານ ນາງ ຊຳສີວັດ ແກ້ວບຸນພັນ. ທ່ານ ດຣ ນາງ ອິນລາວັນ ແກ້ວບຸນພັນ, ທ່ານ ດຣ ນາງ ຂັນລາສີ ແກ້ວບຸພັນ ແລະ ທ່ານນາງ ພອນສີດາ ແກ້ວບຸນພັນ.

ໃນປີ 1959 ທ່ານ ສີສະຫວາດ ກ້ວບຸນພັນ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມເປີດກວ້າງຂອງຄະນະພັກການທະຫານສູນກາງ, ວາງແນວທາງຕໍ່ຕ້ານຈັກກະພັດອາເມລິກາ, ປີ 1960 ທ່ານໄດ້ເປັນຄະນະພັກການທະຫານສູນກາງ, ປີ 1964 ທ່ານໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມແນວລາວຮັກຊາດ. ປີ 1969 ທ່ານໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມນັກຮົມແຂ່ງຂັນທົ່ວປະເທດ, ຫຼັງຈາກນັ້ນໄດ້ເດີນທາງໄປຢ້ຽມຢາມສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ.

ໃນວັນທີ 3 ກຸມພາ ປີ 1972 ທ່ານໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມໃຫຍ່ພັກຄັ້ງທີ II ໃນກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງນີ້, ໄດ້ປ່ຽນ “ພັກປະຊາຊົນລາວ” ມາເປັນ “ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ”.

ປີ 1972-1987 ທ່ານໄດ້ເປັນຄະນະຮາກຖານການທະຫານສູນກາງ; ປີ 1979 ທ່ານໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມນັກຮົມແຂ່ງຂັນ; ປີ 1976-1987 ທ່ານ ໄດ້ເປັນຄະນະພັກການທະຫານສູນກາງ; ໃນວັນທີ 29 ພະຈິກ 1980 ທ່ານໄດ້ປະດັບຊັ້ນພົນເອກ ແລະ ປີ 1982 ທ່ານໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກອງປະຊຸມຄະນະພັກການທະຫານສູນກາງ.

ປີ 1975-1991 ທ່ານໄດ້ຮັບໜ້າທີ່ເປັນລັດຖະມົນຕີປະຈຳສຳນັກງານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ເປັນລັດຖະມົນຕີກະຊວງພາຍໃນ ແລະ ເປັນປະທານປົກຄອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ.

ປີ 1991-1996 ເປັນລັດຖະມົນຕີິ ກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້

ປີ 1996-1998 ເປັນຮອງປະທານປະເທດ

ປີ 1998-2001 ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ

ປີ 2001-2011 ເປັນປະທານ ສູນກາງແນວລາວສ້າງຊາດ ແລະ ປີ 2011 ທ່ານໄດ້ອອກພັກວຽກບຳນານ ໃນໄວ 83 ປີ.

ຂໍ້ມູນຈາກ: ກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ